Επιχείρηση «Vivaldi»: η ουκρανική προέλαση στον τομέα Lyman ολοκλήρωσε δύο φάσεις και απελευθέρωσε 125 τ.χλμ.
Το 3ο Σώμα Στρατού της Ουκρανίας, υπό τον διοικητή Andriy Biletsky, ολοκλήρωσε δύο φάσεις της επιχείρησης «Vivaldi», μιας μυστικής επιθετικής ενέργειας στο βόρειο τμήμα της περιφέρειας του Ντονέτσκ κοντά στο Lyman, που είχε ξεκινήσει τον Μάιο υπό καθεστώς πλήρους σιγής πληροφοριών. Η επιχείρηση, που έγινε δημόσια γνωστή στις 15 Σεπτεμβρίου, απελευθέρωσε συνολικά 125 τ.χλμ., εκ των οποίων 50 τ.χλμ. αποτελούν πλήρως αποκατεχόμενες περιοχές.
Βασικά σημεία
- Η επιχείρηση «Vivaldi» διεξήχθη από το 3ο Σώμα Στρατού υπό τον διοικητή Andriy Biletsky στο βόρειο τμήμα της περιφέρειας του Ντονέτσκ κοντά στο Lyman, με την προέλαση να ξεκινά τον Μάιο.
- Στις 15 Σεπτεμβρίου ο Biletsky επιβεβαίωσε δημόσια για πρώτη φορά την επιχείρηση, ανακοινώνοντας 75 τ.χλμ. «καθαρισμένων» και 10 τ.χλμ. αποκατεχόμενων εδαφών.
- Στις 20 Σεπτεμβρίου επιβεβαιώθηκε η απελευθέρωση των χωριών Shandryholove και Derylove και ο πλήρης έλεγχος του Drobysheve, προσθέτοντας 40 τ.χλμ. εδάφους.
- Συνολικά απελευθερώθηκαν 125 τ.χλμ., εκ των οποίων 50 τ.χλμ. σε πλήρη αποκατάσταση ουκρανικού ελέγχου.
- Στην πρώτη φάση απελευθερώθηκαν οι οικισμοί Novoselivka, Oleksandrivka, Yarova, οι παρυφές του Koroviy Yar και Serednie· στη δεύτερη τα Drobysheve, Derylove και Shandryholove.
- Στις 18 Σεπτεμβρίου η ρωσική ελίτ μονάδα drones «Rubikon» αποσύρθηκε από την κατεύθυνση Lyman-Borova λόγω βαρέων απωλειών· οι ουκρανικές απώλειες του εχθρού αναφέρθηκαν σε περίπου 3.000 στρατιώτες.
- Στις 24 Σεπτεμβρίου το 3ο Σώμα Στρατού ανακοίνωσε ότι έγινε η πρώτη στον κόσμο μονάδα που χρησιμοποίησε χερσαία ρομποτικά συστήματα (NRK) για ναρκοθεσία και υποστήριξη εφόδου, καθαρίζοντας 30 χλμ. διαδρομών σε δύο νύχτες κοντά στο Shandryholove.
Γιατί έχει σημασία
Η επιχείρηση «Vivaldi» περιγράφεται στις ουκρανικές πηγές ως μια από τις σημαντικότερες επιτυχημένες επιθετικές ενέργειες των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων κατά το 2025/2026, με ανάκτηση 125 τ.χλμ. εδάφους, εκ των οποίων 50 τ.χλμ. πλήρως αποκατεχόμενα, στο βόρειο τμήμα της περιφέρειας του Ντονέτσκ. Σύμφωνα με το ISW και τις ουκρανικές πηγές, η επιχείρηση ανέκοψε τα ρωσικά σχέδια για περικύκλωση της «ζώνης των πόλεων-οχυρών» της Ουκρανίας στο Ντονμπάς και τη ρωσική «βόρεια αρπάγη» στην κατεύθυνση Lyman. Η μονάδα ελίτ drones «Rubikon» αποσύρθηκε λόγω βαρέων απωλειών, και το 3ο Σώμα Στρατού ανακοίνωσε ότι υπήρξε η πρώτη στον κόσμο στρατιωτική μονάδα που χρησιμοποίησε χερσαία ρομποτικά συστήματα (NRK) για ναρκοθεσία και υποστήριξη εφόδου.
Τι συνέβη
Το 3ο Σώμα Στρατού της Ουκρανίας, υπό τον διοικητή Andriy Biletsky, ολοκλήρωσε δύο φάσεις της επιχείρησης «Vivaldi», μιας μυστικής επίθεσης στο βόρειο τμήμα της περιφέρειας του Ντονέτσκ κοντά στο Lyman, που είχε ξεκινήσει τον Μάιο υπό καθεστώς πλήρους σιγής πληροφοριών. Η επιχείρηση διεξήχθη σε καθεστώς OPSEC, με το 3ο Σώμα να ζητά από δυτικούς αναλυτές OSINT (μεταξύ αυτών ο @moklasen και ο Γάλλος χαρτογράφος Clément Molin) να σταματήσουν τη δημοσιοποίηση γεωεντοπισμών· οι αναλυτές συμφώνησαν. Η επιχείρηση έγινε δημόσια γνωστή στις 15 Σεπτεμβρίου, όταν ο Biletsky επιβεβαίωσε την επίθεση, ανακοινώνοντας ότι στην πρώτη φάση είχαν «καθαριστεί» 75 τ.χλμ. και αποκατασταθεί 10 τ.χλμ. Στις 20 Σεπτεμβρίου επιβεβαίωσε την απελευθέρωση των Shandryholove, Derylove και τον πλήρη έλεγχο του Drobysheve, προσθέτοντας 40 τ.χλμ. εδάφους. Συνολικά, σύμφωνα με το Texty.org.ua, απελευθερώθηκαν 125 τ.χλμ., εκ των οποίων 50 τ.χλμ. σε πλήρη αποκατάσταση ουκρανικού ελέγχου. Στην πρώτη φάση απελευθερώθηκαν οι οικισμοί Novoselivka, Oleksandrivka, Yarova, οι παρυφές του Koroviy Yar και Serednie, και στη δεύτερη τα Drobysheve, Derylove και Shandryholove. Το ρωσικό Γενικό Επιτελείο και ο Vladimir Putin, σύμφωνα με τις πηγές, δεν γνώριζαν την επιχείρηση, ενώ στις 1 Σεπτεμβρίου η Ρωσία ισχυρίστηκε δημόσια ότι είχε «πάρει» το Sviatohirsk. Στις 18 Σεπτεμβρίου το 3ο Σώμα Στρατού ανακοίνωσε ότι η ρωσική ελίτ μονάδα drones «Rubikon» αποσύρθηκε από την κατεύθυνση Lyman-Borova λόγω βαρέων απωλειών, ενώ οι συνολικές απώλειες του εχθρού στην περιοχή αναφέρθηκαν σε περίπου 3.000 στρατιώτες. Στις 24 Σεπτεμβρίου το 3ο Σώμα ανακοίνωσε ότι υπήρξε η πρώτη στον κόσμο μονάδα που χρησιμοποίησε χερσαία ρομποτικά συστήματα (NRK) για ναρκοθεσία και υποστήριξη εφόδου· τα NRK καθάρισαν 30 χλμ. διαδρομών σε δύο νύχτες κοντά στο Shandryholove. Παράλληλα, το 1ο Σώμα του Εθνικού Φρουράς «Azov» —με τμήματα της 12ης Ταξιαρχίας Ειδικού Σκοπού «Azov», τη μονάδα «Tuman», το τάγμα «Shkval» του 425ου Μεμονωμένου Συντάγματος Εφόδου «Skelia» και την υποστήριξη της OZSP «Lasar's Group»— διεξήγαγε από τις αρχές Αυγούστου 2026 επιχείρηση που ανέκοψε ρωσική απόπειρα προσέγγισης των εφοδιαστικών οδών για την περικύκλωση της Druzhkivka και πλήγμα προς το Dobropillia, με ρωσικές απώλειες 237 ατόμων (193 μη αναστρέψιμες, 44 τραυματίες) και τρεις αιχμαλώτους. Στις 22 Σεπτεμβρίου το ρωσικό Υπουργείο Άμυνας ισχυρίστηκε ότι μονάδες της ομάδας «Κέντρο» είχαν περικυκλώσει το Dobropillia, ισχυρισμό που διέψευσε το ISW σημειώνοντας ότι η ρωσική πλευρά δεν προσκόμισε στοιχεία. Σύμφωνα με αναλυτές του DeepState, οι ουκρανικές δυνάμεις «καθάρισαν» εδάφη κοντά στο Toretske στην κατεύθυνση Dobropillia και ανέκτησαν τμήμα κοντά στο Zapadne στην κατεύθυνση Kupiansk της περιφέρειας του Χαρκίβ· μικρές ρωσικές ομάδες πεζικού κατέλαβαν το χωριό Markove και προήλθαν προς τη γειτονική Fedorivka στην κατεύθυνση Kramatorsk.
Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές
Οι ουκρανικές πηγές εστιάζουν την κάλυψη στο 3ο Σώμα Στρατού και τον διοικητή του Andriy Biletsky, παρουσιάζοντας την «Vivaldi» ως μια επιτυχημένη, καλά προετοιμασμένη επιθετική ενέργεια που υπερτερεί των ρωσικών δυνάμεων και ως ορόσημο στην ουκρανική καινοτομία σε drones και ρομποτικά συστήματα. Η κάλυψη δίνει έμφαση στην πλήρη σιγή πληροφοριών και το OPSEC, συμπεριλαμβανομένου του αιτήματος προς δυτικούς OSINT αναλυτές, και στο γεγονός ότι η ρωσική διοίκηση και οι milbloggers αιφνιδιάστηκαν. Ο αναλυτής του DeepState Roman Pohorily παρέχει αναλυτικό πλαίσιο, χαρακτηρίζοντας τις ρωσικές προσπάθειες στην κατεύθυνση Lyman ως «πολλαπλασιασμένες επί μηδέν» και προειδοποιώντας για συνεχιζόμενη πίεση στη Mykolaivka νότια του Lyman. Οι ουκρανικές πηγές αντιπαραθέτουν τις εκτιμήσεις ISW και DeepState για τις ρωσικές απώλειες και τα επιχειρησιακά πλήγματα στον ισχυρισμό του ρωσικού Υπουργείου Άμυνας της 22ας Σεπτεμβρίου για περικύκλωση του Dobropillia, τον οποίο, όπως σημειώνουν, διέψευσε το ISW. Η κάλυψη της παράλληλης επιχείρησης του Azov τονίζει την ανατροπή της ρωσικής απόπειρας περικύκλωσης της Druzhkivka και πλήγματος προς το Dobropillia, αποδίδοντας τα εύσημα σε συγκεκριμένες μονάδες (12η Ταξιαρχία Azov, Tuman, Shkval, Lasar's Group). Αρκετά δημοσιεύματα εστιάζουν σε καινοτομίες, όπως η πρώτη μάχιμη ανάπτυξη χερσαίων ρομποτικών συστημάτων (NRK) για ναρκοθεσία και η τακτική «δυάδες υπό κάλυψη drone» που υιοθετήθηκε από τη ρωσική πρακτική.
Πού διαφέρουν οι αναφορές
Στις 22 Σεπτεμβρίου, το ρωσικό Υπουργείο Άμυνας ισχυρίστηκε ότι μονάδες της ομάδας «Κέντρο» είχαν περικυκλώσει το Dobropillia και προωθούνταν προς την Oleksandrivka, χωρίς ωστόσο να προσκομίσει χάρτες ή άλλα στοιχεία. Το Institute for the Study of War (ISW) διέψευσε τον ισχυρισμό, ενώ αναλυτές του DeepState ανέφεραν ότι οι ουκρανικές δυνάμεις είχαν «καθαρίσει» εδάφη κοντά στο Toretske στην κατεύθυνση Dobropillia, αντικρουόμενοι ουσιαστικά τη ρωσική εκδοχή.
Ιστορικό
Η ουκρανική προέλαση στην κατεύθυνση Lyman βρισκόταν σε εξέλιξη από τον Μάιο του 2025, αλλά παρέμεινε εκτός δημόσιας κάλυψης έως τις 15 Σεπτεμβρίου 2025, όταν ο διοικητής του 3ου Σώματος Στρατού Andriy Biletsky επιβεβαίωσε την επίθεση και την ονόμασε επιχείρηση «Vivaldi». Το 3ο Σώμα Στρατού είχε αφιερώσει περισσότερο από μισό χρόνο πριν από τη «Vivaldi» στη σταθεροποίηση του μετώπου από τη Borova έως το Lyman και στην αναδιάρθρωση της διοίκησης, του προσωπικού, της αναγνώρισης, των drones και της εφοδιαστικής αλυσίδας. Στην αρχή της «Vivaldi», το 3ο Σώμα ζήτησε από δυτικούς αναλυτές OSINT (μεταξύ των οποίων ο @moklasen και ο Clément Molin) να σταματήσουν τη δημοσιοποίηση γεωεντοπισμών· οι αναλυτές συμφώνησαν, ενώ ο Γάλλος χαρτογράφος Clément Molin είχε ήδη παρατηρήσει ίχνη μαχών στο Λιμάνσκ προεξοχή μέσω δορυφορικών εικόνων στα τέλη Μαΐου. Ρωσικοί milbloggers όπως ο Rybar και ο Anatoliy Radov φέρονται να αναδημοσιεύουν δυτικό περιεχόμενο OSINT και να διαβάζονται από το ρωσικό Υπουργείο Άμυνας —ένα μοτίβο που, σύμφωνα με τις πηγές, συνέβαλε ώστε η ρωσική διοίκηση να μην αντιληφθεί την πρόοδο της επιχείρησης. Στις 1 Σεπτεμβρίου 2025, η Ρωσία ισχυρίστηκε δημόσια ότι είχε «πάρει» το Sviatohirsk, ενώ το ρωσικό Γενικό Επιτελείο και ο Vladimir Putin φέρονται να αγνοούσαν την ουκρανική επιχείρηση κοντά στο Lyman. Μετά την ανακοπή βόρεια του Lyman, ρωσικές δυνάμεις μετακίνησαν μέρος των δυνάμεών τους νότια και άρχισαν να πιέζουν τη Mykolaivka, την οποία ο αναλυτής του DeepState Roman Pohorily χαρακτήρισε κλειδί προμαχώνα πριν από το Sloviansk.