Ο Ζελένσκι επέβαλε κυρώσεις στη Μεντέλ, πρώην εκπρόσωπο Τύπου του, μαζί με Ρώσους προπαγανδιστές

Γιατί έχει σημασία

Οι κυρώσεις στρέφονται εναντίον πρώην κορυφαίου στελέχους της Προεδρίας, η οποία έχει δημόσια υιοθετήσει ρωσικά αφηγήματα σε ξένα μέσα ενημέρωσης. Η Μεντέλ είναι η μοναδική Ουκρανή πολίτης στον κατάλογο των δέκα ατόμων του συγκεκριμένου διατάγματος. Το πακέτο εντάσσεται σε ευρύτερο κύκλωμα ουκρανικών κυρώσεων κατά της ρωσικής προπαγάνδας, της αμυντικής βιομηχανίας και του «σκιώδους στόλου», και αναδεικνύει τη στάση της ουκρανικής κυβέρνησης, η οποία αντιμετωπίζει συγκεκριμένες δημόσιες επικρίσεις της ηγεσίας ως τμήμα της ρωσικής πληροφοριακής επίθεσης.

Τι συνέβη

Στις 13 Σεπτεμβρίου 2026 ο Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι υπέγραψε τρία διατάγματα που ενεργοποιούν αποφάσεις του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και Άμυνας (RNBO). Το διάταγμα №901/2026 επιβάλλει προσωπικές κυρώσεις σε κατάλογο δέκα ατόμων: τη Γιούλια Μεντέλ, πρώην εκπρόσωπο Τύπου του Ζελένσκι, και εννέα Ρώσους πολίτες — μεταξύ αυτών τη Σβετλάνα Λαρίνα, την Ιζαμπέλα Λίμπερμαν, τη Ντιάνα Μάλικ, τον Αλεξάντρ Μινιέγιεφ, τον Αλεξέι Πλότνικοφ, τον Όλεγκ Ρεζέπκιν, τη Μαρία Ρουμιάντσεβα, τη Σόφια Σαμπούλοβα και τον Γεβγκένι Στρούνκιν. Η Μεντέλ είναι η μόνη Ουκρανή πολίτης στον κατάλογο. Της επιβλήθηκαν δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, απαγόρευση εμπορικών συναλλαγών, αποτροπή εκροής κεφαλαίων και απαγόρευση εισόδου στην Ουκρανία, καθώς και ειδικός αποκλεισμός πρόσβασης από την Ουκρανία στους λογαριασμούς της σε Instagram, X και Facebook. Μέρος των μέτρων (συμπεριλαμβανομένης της αφαίρεσης κρατικών διακρίσεων) είναι αορίστου διάρκειας, ενώ τα υπόλοιπα ισχύουν για δέκα χρόνια. Η εισήγηση για τις κυρώσεις κατά της Μεντέλ προήλθε από την Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU).

Την ίδια ημέρα, με το διάταγμα №899/2026 επιβλήθηκαν κυρώσεις σε 29 Ρώσους πολίτες και 29 εγγεγραμμένες στη Ρωσία εταιρείες που συνδέονται με τη ρωσική κρατική εταιρεία Rostec, μεταξύ αυτών οι «Interprofavia», «Kalashnikov-GSN», «Triada-Tactika» και «Shvabe-Media». Με το διάταγμα №900/2026 επιβλήθηκαν κυρώσεις δεκαετούς διάρκειας σε 20 πλοία υπό σημαίες Λιβερίας, Παλάου, Σιέρα Λεόνε, Μπαρμπάντος και Νήσων Μάρσαλ, τα οποία χαρακτηρίζονται τμήμα του ρωσικού «σκιώδους στόλου» και χρησιμοποιούνται για εξαγωγές ρωσικού πετρελαίου, πετρελαιοειδών και υγροποιημένου αερίου προς τρίτες χώρες.

Πώς το περιγράφουν οι ουκρανικές πηγές

Τα ουκρανικά μέσα παρουσιάζουν το σύνολο των κυρώσεων ως μία συντονισμένη δέσμη μέτρων, όπου η Μεντέλ εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλέγμα στόχων: Ρώσοι προπαγανδιστές, επιχειρήσεις που συνδέονται με τη Rostec και πλοία του «σκιώδους στόλου». Οι επίσημες αντιδράσεις —του Γραφείου του Προέδρου, του Κέντρου Αντιμετώπισης Παραπληροφόρησης και του συμβούλου επικοινωνίας του Προέδρου Ντμίτρο Λιτβίν— χαρακτηρίζουν τις τοποθετήσεις της Μεντέλ ως μη σοβαρές και ευθυγραμμισμένες με τη ρωσική προπαγάνδα. Ορισμένα μέσα αναδεικνύουν, ως πλαίσιο, την προγραμματισμένη ομιλία της στις 16 Σεπτεμβρίου σε εκδήλωση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο, που διοργανώνεται από τη γερμανική ακροδεξιά «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD), για να εξηγήσουν τον χρονισμό των κυρώσεων.

Πώς το περιγράφουν οι διεθνείς πηγές

Η μόνη διαθέσιμη διεθνής πηγή (ενημερωτικό πρακτορείο από το Αζερμπαϊτζάν, αγγλόφωνο) παρουσιάζει την είδηση στενά, ως «ο Ζελένσκι επέβαλε κυρώσεις στη Μεντέλ, πρώην εκπρόσωπο Τύπου του», χωρίς ουσιαστική αναφορά στο ευρύτερο πακέτο κυρώσεων, στο περιεχόμενο της συνέντευξης στον Κάρλσον ή στο πλαίσιο της ρωσικής προπαγάνδας. Δεν υπάρχουν άλλες διεθνείς πηγές στα διαθέσιμα στοιχεία, γεγονός που περιορίζει μια ευρύτερη σύγκριση πλαισίων.

Πού διαφέρουν οι αναφορές

Δύο ουκρανικές πηγές διαφωνούν για το πότε η Μεντέλ αποχώρησε από τη θέση της εκπροσώπου Τύπου: η μία αναφέρει γύρω στις 30 Απριλίου 2021, επισημαίνοντας ότι ορισμένες πηγές αναφέρουν τον Ιούλιο του 2021, ενώ η άλλη αναφέρει ρητά ότι υπηρέτησε έως τις 9 Ιουλίου 2021.

Ιστορικό

Η Γιούλια Μεντέλ υπηρέτησε ως εκπρόσωπος Τύπου του Προέδρου Ζελένσκι από τις 3 Ιουνίου 2019 έως τις 9 Ιουλίου 2021. Πριν από αυτή τη θέση είχε εργαστεί σε ουκρανικά τηλεοπτικά κανάλια (ICTV, Espreso TV, 112 Ukraine, Inter) και είχε συνεργαστεί με διεθνή μέσα, μεταξύ αυτών The New York Times και Politico. Τον Μάιο του 2026 έδωσε συνέντευξη στον Αμερικανό συντηρητικό σχολιαστή Τάκερ Κάρλσον, στην οποία υποστήριξε ότι ο Ζελένσκι ήταν έτοιμος να παραδώσει το Ντονμπάς στη Ρωσία το 2022, τον κατηγόρησε για ξέπλυμα χρήματος και για χρήση ναρκωτικών σε κλαμπ, χαρακτήρισε τον πρώην επικεφαλής του Γραφείου του Προέδρου, Αντρίι Γερμάκ, ως «τον πιο επικίνδυνο άνθρωπο στην εξουσία» και αποκάλεσε τον Ζελένσκι ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια στην ειρήνη. Το ουκρανικό Κέντρο Αντιμετώπισης Παραπληροφόρησης ανέφερε ότι οι θέσεις της συνέντευξης ευθυγραμμίζονταν με βασικά ρωσικά προπαγανδιστικά αφηγήματα, ενώ το περιεχόμενο ξεπέρασε τις 3,2 εκατομμύρια προβολές. Σχολιάζοντας τη συνέντευξη, ο Ζελένσκι αποκάλεσε τον Κάρλσον και τη Μεντέλ «τρελούς». Τον Αύγουστο του 2026 η Μεντέλ είχε δώσει επίσης συνέντευξη στη γαλλική εβδομαδιαία εφημερίδα Le Journal du Dimanche, στην οποία αποκάλεσε τον Ζελένσκι «βασικό ωφελημένο του πολέμου», τον κατηγόρησε για αυταρχισμό και επέκρινε τη διαδικασία επιστράτευσης στην Ουκρανία.